Afgelopen zondagochtend in de Paradiso lezingenreeks en vanavond tijdens het KNAW mini-symposium mocht ik komen vertellen over mijn neutrino–liefde, respectievelijk mijn Majorana–fascinatie.

Een fragment:

… Er bestaat nóg een Majorana-deeltje. Een deeltje dat in alle media-aandacht voor de Kouwenhoven-variant wat onderbelicht is gebleven, maar dat zich geheel overeenkomstig de spelregels van de quantum mechanica óók tegelijkertijd als een deeltje én een golf gedraagt.
Een golf die overigens niet verward dient te worden met de Golf van Napels of Palermo, waarin Majorana waarschijnlijk ten onder is gegaan. Een deeltje dat bovendien, evenals de Kouwenhoven-ontdekking, misschien beter als een quasi-Majorana kan worden bestempeld. Een deeltje dat in Italië uva wordt genoemd; wat druif betekent. Meer in het bijzonder heb ik het over de Nerello Mascalese druif, afkomstig uit de voormalige wijngaard van de familie Majorana; die —vooral dankzij ‘s moeders inbreng— bepaald niet onbemiddeld was en een buitenhuis bezat in Passopisciaro —een deelgemeente van Castiglione di Sicilia— op de noordelijke flanken van de Etna, zo’n kleine 30 kilometer buiten Catania. Bij dat buitenhuis hoorde meerdere wijngaarden.

Tijdens de jaarlijkse wijnfeesten kwam de hele familie er bijeen om te helpen met de oogst en om feest te vieren. Er heet op die dagen een bijna religieuze en typisch Siciliaanse atmosfeer te hebben gehangen, met Ettore’s moeder als absolute middelpunt. De uitwisselingskracht met la mama was, op z’n zachtst gezegd, nogal sterk.
De combinatie van de vulkanische bodem van de Etna, met de Nerello Mascalese druiven en de vakkundigheid van de wereldberoemde enoloog en wijnproducent Andrea Franchetti, die de wijngaard tegenwoordig bestiert, staat —zo weet ik uit persoonlijke ervaring en zonder overdrijven— garant voor een ultiem zintuiglijk genot. Regelmatig denk ik, met enige weemoed: had Majorana er maar wat meer van geproefd; (letterlijk:) van de huiswijn.
Terug naar het deeltje dat vanavond (= KNAW minisymposium over het ‘belang van het Majorana deeltje’) centraal staat. Het deeltje dat recentelijk —met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid— werd aangetoond in het Kouwenhoven-lab in Delft. Ik wil een voorstel doen. Ik stel voor om dat deeltje vanaf vandaag niet langer het Majorana-deeltje te noemen, maar: Leo. En wel hierom: ten eerste en vooral om misverstanden te voorkomen. Het deeltje dat Majorana-zelf heeft gepostuleerd betreft immers een anti-neutrino; of wellicht een neutralino. Wannéér het ooit wordt ontdekt —bijvoorbeeld bij het zogenoemde Majorana Project in de VS— heeft het daarom, als u het mij vraagt, net iets meer recht op de naam Majorana-deeltje. Bovendien, quasi-Majorana klinkt zo lullig. Ten tweede: omdat Leo zowel de voornaam van de ontdekker is, als het sterrenbeeld van Majorana, waardoor de verwantschap behouden blijft. En tenslotte: omdat Leo ook internationaal zo lekker kort en krachtig bekt: Leo. Net zo krachtig en —naar we hopen én verwachten— stabiel als de Kouwenhoven-ontdekking zelf.

Hooggeleerde Kouwenhoven, hooggewaardeerde Leo. Toen ik je direct na je voordracht in Boston een e-mail stuurde om je hartelijk te feliciteren met je ontdekking en om je een fles Majorana wijn aan te bieden, schreef je in je antwoord onder meer, ik citeer: “Laten we nog even wachten op de publicatie. Het is gevaarlijk flessen te ontkurken voordat het in print staat.” Ondertussen is het zover. Leo PROFICIAT met Leo.